Podgorica, 13. februar 2006. godine   

Skupština Republike Crne Gore

U smislu člana 24 stav 2 Zakona o konfliktu interesa („Službeni list RCG“, br. 42/04 i 17/05), Komisija za utvrđivanje konflikta interesa podnosi Izvještaj o radu za 2005. godinu.

Za predstavnika Komisije prilikom razmatranja Izvještaja o radu  u Skupštini određen je Slobodan Leković, predsjednik Komisije.

                                                               PREDSJEDNIK KOMISIJE 
Slobodan Leković  

NAPOMENA:

Skupština Republike Crne Gore na sjednici 26. i 27. jula 2006. godine usvojila je Izvještaj o radu Komisije za utvrđivanje konflikta interesa za 2005. godinu.

I Z V J E Š T A J
o radu Komisije za utvrđivanje
konflikta interesa
za 2005. godinu

Podgorica, februara 2006. godine

I.  UVOD

     Zakonom o konfliktu interesa („Službeni list RCG“, br. 42/04 i 17/05) u članu 24 određeno je da Komisija za utvrđivanje konflikta interesa o svom radu podnosi izvještaj Skupštini Republike Crne Gore, po potrebi, a najmanje jednom godišnje.

            Ovo je prvi izvještaj koji podnosi Komisija za utvrđivanje konflikta interesa i odnosi se na period od početka rada Komisije, tj. od 30. avgusta 2004. godine  zaključno sa decembrom 2005. godine.

            Cilj izvještaja je da Komisija za utvrđivanje konflikta interesa upozna Skupštinu Republike Crne Gore i širu javnost o svom radu u okviru prava i dužnosti, odnosno nadležnosti utvrđenih Zakonom i istovremeno ukaže na pojave i probleme koji se odnose na značajnu, a istovremeno novu oblast uređivanja odnosa i ponašanja javnih funkcionera u vršenju funkcije – konflikt interesa.

            Izvještaj sadrži: organizaciju, rad i postupanje Komisije; pregled normativnih akata, pregled javnih funkcionera po funkcijama; postupanje sa izvještajima o prihodima i imovini javnih funkcionera; ostvarenu saradnju i druga pitanja iz rada Komisije.

            Obzirom da se radi o prvom izvještaju, prikazane su i  aktivnosti Komisije koje su bile usmjerene na stvaranje osnovnih uslova za njen rad, organizaciju rada i obrazovanje Službe Komisije.

               II.  ORGANIZACIJA I NADLEŽNOST  KOMISIJE

               1. ORGANIZACIJA KOMISIJE

               1) Osnivanje i izbor članova Komisije

               Skupština Republike Crne Gore, na sjednici od 29. jula 2004. godine, saglasno  Zakonu o konfliktu interesa, donijela je Odluku o obrazovanju i izboru predsjednika i članova Komisije za utvrđivanje konflikta interesa, kao nezavisnog tijela, u sastavu koji čini predsjednik i četiri člana. Za predsjednika i članove Komisije, čiji je mandat pet godina, biraju se lica koja su stručnim, radnim i moralnim kvalitetima dokazala svoju nepristrasnost i savjesnost, stim što najmanje jedan član mora biti diplomirani pravnik sa položenim pravosudnim ispitom. 

               Sadašnji sastav Komisije sačinjavaju: predsjednik Komisije – diplomirani ekonomista sa 34 godine radnog iskustva, dva diplomirana pravnika sa položenim pravosudnim ispitom i 30, odnosno 20 godina radnog iskustva, jedan diplomirani pravnik sa 24 godine radnog iskustva i jedan diplomirani građevinski inžinjer sa osam godina radnog iskustva.

               2) Obezbjeđenje poslovnog prostora 

               Od februara 2005. godine, Komisija je zakupom obezbijedila poslovni prostor u Podgorici, ulica Crnogorskih serdara b.b. Prostor je veličine 160 m2, a zakupljen je nakon drugog raspisivanja tendera od strane Direkcije za nabavke Vlade RCG. Zakupnina, odnosno kirija za prostor iznosi 1.600 eura mjesečno. Poslovni prostor sačinjavaju pet kancelarija, jedna sala za sastanke, kopirnica, depo za povjerljive materijale i prateće prostorije (sanitarije).

               Smještajni prostor zadovoljava potrebe za rad Komisije. Oprema prostora je nabavljena naknadno i sukcesivno, tako da se može konstatovati da sada pruža optimalne uslove za rad.

               3) Služba Komisije 

               Zakonom o konfliktu interesa i Odlukom o obrazovanju Komisije nije određeno ko za Komisiju obavlja stručne i administrativne poslove, pa je bilo nužno da Komisija, Poslovnikom o radu Komisije, propiše  da Komisija ima Službu. Na sjednici održanoj 11. februara 2005. godine Komisija je donijela Pravilnik o organizaciji, radu i sistematizaciji poslova i zadataka Službe Komisije za utvrđivanje konflikta interesa, kojim je sistematizovano osam službeničkih i namješteničkih radnih mjesta, uz mogućnost prijema dva pripravnika (jedan sa SSS i jedan sa VSS).

               Odlukom Komisije od 28. decembra 2004. godine utvrđeno je da predsjednik Komisije funkciju obavlja profesionalno. Odluku o profesionalnom radu predsjednika Komisija je donijela zbog potrebe svakodnevnog rada i angažovanja na stvaranju i obezbjeđivanju uslova za rad Komisije, tj. ostvarivanje njene funkcije. To je iziskivala uslovila i potreba za stvaranje i obezbjeđivanje materijalno – tehničkih, finansijskih, organizacionih i drugih uslova za funkcionisanje Komisije i osnivanje njene Službe. Tako je predsjednik Komisije  ujedno zadužen i odgovoran za organizaciju i rad Službe Komisije.

               Do kraja decembra 2005. godine u Službu Komisije zaposlena su četiri izvršioca (tri namještenika i jedan pripravnik sa SSS). Svi izvršioci primljeni su putem javnog oglasa, posredstvom Uprave za kadrove Vlade RCG. U toku je, po četvrti put, raspisani  oglas za prijem jednog pravnog savjetnika, a zavisno od sredstava opredijeljenih Budžetom za 2006. godinu, raspisaće se, takođe po četvrti put, oglas za  sekretara Komisije.

               4) Informacioni sistem i baza podataka

               Komisija je  sredinom 2005. godine uvela web sajt – www.konfliktinteresa.cg.yu, na kojem je predstavila svoje članove, evidentirala sve javne funkcionere u Crnoj Gori, po opštinama i funkcijama, objavila propise i propisane obrasce i sve aktuelnosti iz rada Komisije. Posebno su isticane, posebno predstavljene sve odluke i mišljenja Komisije. Time  je Komisija, uz zvanična saopštenja u medijima, za principe i načela ponašanja, deklarisala  transparentnost i javnost u svom radu.

               Na sajtu je unijet poseban link – pitajte predsjednika, preko kojeg građani komuniciraju sa Komisijom.

               Zajedno sa NVO CEMI, krajem jula 2005. godine, započeta je izrada baze podataka gdje je predstavljena Evidencija izvještaja o prihodima i imovini javnih funkcionera koje su Komisiji dostavili javni funkcioneri. Na taj način svi građani mogu imati uvid u imovinsko stanje javnih funkcionera i reagovati u smislu člana 18 Pravila o postupku pred Komisijom. 

               5)  Finansijska sredstva 

               Obzirom da je Komisija obrazovana krajem jula 2004. godine, tj. nakon donošenja Budžeta za tu godinu u kojem nijesu planirana sredstva za njen rad, Komisija je za pripremu i organizaciju rada u 2004. godini od Komisije za budžetsku rezervu dobila 30.000 eura. Za 2005. godinu Komisiji su  Budžetom obezbijeđena sredstva u iznosu od 115.718,22 eura, koji je po rebalansu Budžeta umanjen na 103.356,66 eura. Zahtjev Komisije je bio znatno veći i iznosio je 323.825,00 eura. Za 2006. godinu Budžetom je opredijeljeno  166.011,50 eura što je 73% od zahtjeva kojeg je Komisija uputila Ministarstvu finansija (286.700,00 eura). 

               2. NADLEŽNOST I OVLAŠĆENJA KOMISIJE

               Nadležnost i ovlašćenja Komisije utvrđena su Zakonom. Komisija je nadležna i ovlašćena da: 

               1) donosi obrazloženu odluku o postojanju, odnosno nepostojanju konflikta interesa;

               2) vodi postupak i utvrđuje činjenice i okolnosti potrebne za donošenje odluke;

               3) određuje vrijednosti poklona;

               4) vodi evidenciju izvještaja o prihodima i imovini javnih funkcionera;

               5) predloži nadležnom organu da razriješi dužnost javnog funkcionera, ako utvrdi postojanje konflikta interesa ili ako javni funkcioner ne podnosi izvještaje o prihodima i imovini ili ih  podnosi neuredno;

               6) donosi pravila o postupku pred Komisijom;

               7) donosi poslovnik o radu Komisije;

               8) propisuje obrazac izvještaja o prihodima i imovini i druge obrasce za postupanje pred Komisijom;

               9) objavljuje u medijima evidenciju izvještaja o prihodima i imovini javnog funkcionera.

               3. NORMATIVNI  AKTI  KOMISIJE

                Zakonom o konfliktu interesa propisana je obaveza Komisije da, u roku od 90 dana od dana obrazovanja, usvoji pravila, obrasce i poslovnik o radu. Komisija je u zakonskom roku donijela Poslovnik o radu, Pravila o postupku pred Komisijom za utvrđivanje konflikta interesa i obrazac – Izvještaj o prihodima i imovini javnog funkcionera i objavila ih u „Službenom listu RCG“, br. 72/04.

               Poslovnikom o radu propisan je način rada i druga pitanja od značaja za odlučivanje Komisije, a Pravilima o postupku pred Komisijom propisan postupak pred Komisijom, od pokretanja postupka do  odlučivanja i rada sa strankama. Posebno su definisana osnovna načela postupka – zakonitost, zaštita prava i sloboda građana i zaštita javnog interesa, materijalna istina, efikasnost i ekonomičnost, samostalnost i nepristrasnost, dvostepenost i javnost.

               Komisija je propisala i obrazac – Prijava o poklonu, koji je objavljen u „Službenom listu RCG“, br. 35/05.

               III.  RAD I POSTUPANJE  KOMISIJE

               1. DONOŠENJE AKATA I USTANOVLJAVANJE EVIDENCIJE 
JAVNIH    FUNKCIONERA

               Od 30. avgusta 2004. godine, kada je održala prvu sjednicu i formalno se konstituisala, Komisija je do kraja 2005. godine, dakle za šesnaest mjeseci, održala 17 sjednica, od čega šest do kraja 2004. godine i jedanaest u 2005. godini.

               U periodu od konstituisanja do kraja 2004. godine, Komisija je radila na donošenju akata, tj. propisa i obrazaca iz svoje nadležnosti, stvarajući tako normativnu infrastrukturu za jedinstvenu primjenu Zakona o konfliktu interesa. Istovremeno, Komisija je intezivno radila na prikupljanju podataka za utvrđivanje broja i evidencije javnih funkcionera po funkcijama naznačenim u Zakonu i pojedinačno po imenima. Za utvrđivanje evidencije, odnosno spiska javnih funkcionera Komisija je pribavljala podatke od državnih organa (Skupštine, Vlade, sudova, državnih tužioca i sl.) i organa lokalne samouprave (skupština opština i predsjednika opština). U početku rada na pribavljanju ovih podataka bilo je i objektivnog nesnalaženja, u smislu ko su sve javni funkcioneri, pa je Komisija bila u prilici da, na samom početku svog rada, mada bez iskustva u ovoj oblasti, tumači Zakon i zauzima stavove i daje mišljenja koje su to javne funkcije na koje se Zakon odnosi.

               Propise i obrasce iz svoje nadležnosti Komisija je donijela krajem novembra 2004. godine i objavila ih u „Službenom listu RCG“, br. 72/04.

               Spisak javnih funkcionera, sa imenima lica i funkcijama, sačinjen je krajem decembra 2004. godine, tako da je od januara 2005. godine mogao početi rad na prijemu i obradi izvještaja o prihodima i imovini javnih funkcionera. Dostavljanje izvještaja počelo je odmah nakon novogodišnjih praznika 2005. godine.

               U periodu, dakle od konstituisanja do kraja 2004. godine, Komisija je radila na obezbjeđivanju uslova za rad, tj. stvaranju materijalnih i tehničkih uslova za organizovan, racionalan i efikasan rad (poslovni prostor, materijalno – tehnička i druga sredstva).

               Cijeli ovaj period Komisija je radila u neprimjerenim uslovima, ali je, koristeći kancelariju jednog člana Komisije u zgradi Skupštine i stručnu i administrativnu pomoć Službe Skupštine, uspjela da premosti početne teškoće i završi planirane poslove i zadate obaveze.

               2. EVIDENCIJA IZVJEŠTAJA O PRIHODIMA I IMOVINI

               Polazeći od Zakona o konfliktu interesa kojima je određen pojam javnog funkcionera, kao i pribavljenih podataka od nadležnih organa o izabranim i imenovanim licima, Komisija je registrovala da u Crnoj Gori, na dan 31. decembra 2005. godine, ima ukupno 1.692 javnih funkcionera, od kojih je 710 ili 42% republičkih i 982 ili 58% opštinskih (lokalnih) – prilog 1.

               Među republičkim javnim funkcionerima najveći broj je sudija (239), zatim onih koje bira, imenuje i postavlja Vlada (163), državnih tužioca (80), poslanika (75) itd.

               Među opštinskim funkcionerima najviše je odbornika i ovih funkcionera najviše je u Podgorici, Nikšiću i Herceg Novom.

               Broj i spisak javnih funkcionera je promjenljiv, posebno u odnosu na imena, odnosno konkretna lica, zbog prestanka funkcije jednih i izbora drugih, posebno u jedinicama lokalne samouprave, a i u sudovima.

               3. POSTUPAK PO INICIJATIVAMA I PRIJAVAMA 

               U skladu sa članom 20 Zakona, Komisija je primala inicijative od strane pravnih ili fizičkih lica, organa lokalne samouprave i javnih funkcionera. Najviše inicijativa je bilo od strane NVO MANS koja je tražila utvrđivanje konflikta interesa i nezakonitog postupanja, posebno zbog članstva u više upravnih odbora pojedinih članova 

Vlade Republike Crne Gore. Takvih prijava je bilo 10 za četiri potpredsjednika Vlade i  šest ministara zbog članstva pojedinog od ovih funkcionera u više upravnih odbora privrednih društava.

               Takođe, podnijeta je inicijativa za utvrđivanje konflikta interesa za predsjednika Opštine Podgorica i predsjednika Komisije za utvrđivanje konflikta interesa.

               Saglasno Zakonu i Pravilima o postupku pred Komisijom, Komisija je ispitala svaku prijavu, zatražila od javnih funkcionera pisanu izjavu, a od privrednih društava i drugih institucija i organizacija izjašnjenje po prijavama i donijela odluke kojima je utvrđeno da u konkretnim slučajevima nema konflikta interesa i drugog postupanja suprotno Zakonu i  javno ih objavila. Nezadovoljna strana uložila je prigovor na prvostepene odluke Komisije, ne dostavljajući nove dokaze i činjenice, pa  je Komisija prvostepene odluke potvrdila.

               Od jednog fizičkog lica iz Bara podnijeta je inicijativa za utvrđivanje konflikta interesa osnovnog državnog tužioca iz Herceg Novog, koju je Komisija provjerila, i nakon sprovedenog postupka, utvrdila da ne postoji konflikt interesa. Na drugostepenu odluku Komisije građanin je podnio tužbu  Upravnom sudu, ali Sud  još nije odlučio po tužbi.. 

               Dosta zahtjeva upućeno je Komisiji od strane pojedinih lica za davanje mišljenja radi otklanjanja sumnje u smislu postupanja suprotno Zakonu o konfliktu interesa, posebno kada je u pitanju članstvo u upravnim odborima. Komisija je dala 11 mišljenja opštinskim i republičkim funkcionerima i ista javno objavila  na web sajtu.

               4. POSTUPANJE JAVNIH FUNKCIONERA

            Zakonom je utvrđena obaveza  javnog funkcionera  da Komisiji dostavi Izvještaj o prihodima i imovini, za sebe, bračnog ili vanbračnog druga i djecu ukoliko žive u istom domaćinstvu u roku od 15 dana od dana stupanja na javnu funkciju. Takođe, javni funkcioner je dužan da svake godine dostavlja izvještaj, do kraja februara , za prethodnu godinu, kao i po prestanku funkcije. Ukoliko dođe do promjene imovine u iznosu većem od 2. 000 eura, javni funkcioner je dužan da o tome obavijesti Komisiju.

            Do kraja 2005. godine, od ukupnog broja javnih funkcionera, 81% je dostavilo Izvještaj o prihodima i imovini. Od republičkih funkcionera Izvještaj o prihodima i imovini dostavilo je 682 funkcionera ili 96%, a od opštinskih 679 ili samo 70%.

            Od republičkih funkcionera izvještaj nije podnijelo 10 poslanika u Skupštini RCG, šest poslanika u Skupštini SCG, tri novoimenovane sudije i šest drugih funkcionera Vlade – prilog 2.

            Od opštinskih javnih funkcionera samo je iz Opštine Andrijevica svaki funkcioner dostavio Izvještaj. Dobro postupanje lokalnih funkcionera je i iz opština: Podgorica, Bijelo Polje, Herceg Novi, Danilovgrad, Bar, Tivat i Budva. Neodgovoran odnos i postupanje suprotno Zakonu ispoljili su lokalni funkcioneri iz opština: Šavnik, Rožaje, Plužine, Mojkovac, Žabljak i Berane, naročito odbornici iz ovih opština (299), koji i pored više upozorenja nijesu dostavili Izvještaje o prihodima i imovini za 2005. godinu, čime uporno postupaju suprotno Zakonu o konfliktu interesa.

                                 Republički                                                       Opštinski

            Svi Izvještaji o prihodima i imovini obrađeni su i prezentovani u bazi podataka na Internet stranici Komisije za utvrđivanje konflikta interesa – www.konfliktinteresa.cg.yu

            Obrađujući izvještaje radi njihove evidencije, Komisija je konstatovala da preko 2/3 nije kompletno, tj. popunjeno na način predviđen Zakonom i propisanim obrascom, što govori o dosta neodgovornom pristupu ispunjavanju samog izvještaja. Nedostaci, odnosno nepotpunost izvještaja posebno se sastoji u neupisivanju matičnih brojeva za sebe i članove porodice, nenavođenju javne funkcije i vremena stupanja na funkciju, bez navođenja školske spreme, adrese i potpisa javnog funkcionera – prilog 3.

            Najveći problem predstavlja izostanak JMBG za sebe i članove porodice čime je onemogućen unos podataka u internet bazu koja je vezana za JMBG. Time je usporavan rad Komisije i same Službe, obzirom da je naknadno trebalo pribaviti nedostajuće podatke.

            I pored pisanog upozorenja, jedan broj javnih funkcionera još uvijek nije postupio i dostavio nedostajuće podatke (ukupno 66) i isti su javno istaknuti na internet sajtu Komisije.

            U prošloj godini samo jedan funkcioner je prijavio da je primio poklon (plac veličine 50 m2), a nekoliko funkcionera je prijavilo promjene u imovini u odnosu na imovinu prijavljenu u izvještaju.

               Zakonom je propisano da javni funkcioner ne može biti član organa privrednog društva izuzev skupštine akcionara. Ipak, izuzetno, javni funkcioner može biti član organa jednog privrednog društva u kome je država odnosno lokalna samouprava vlasnik.

               Analizom izvještaja o prihodima i imovini ustanovljeno je da je veći broj javnih funkcionera član nekog upravnog odbora. Međutim, većina njih su članovi upravnog odbora ustanova, fondova, institucija i sl. što nije ograničenje, obzirom da se ne radi o privrednim društvima.

               Za pet javnih funkcionera je utvrđeno da  su članovi u po dva upravna odbora privrednih društava, od kojih su tri funkcionera, nakon upozorenja Komisije, postupili po Zakonu i otklonili postupanje suprotno Zakonu, a za ostala dva  postupak je u toku. Dva javna funkcionera su upozorena da krše Zakon, jer su u upravnim odborima privrednih društava u kojima nije vlasnik država ili jedinica lokalne samouprave.

                Stupanjem na javnu funkciju, javni funkcioneri koji imaju vlasnička prava u privrednim društvima dužni su da prenesu pravo upravljanja na drugo lice, ali ne na tzv. povezano lice. Po podacima iz izvještaja o prihodima i imovini takvih javnih funkcionera ima 14, od kojih su osam obavijestili Komisiju da su prenijeli pravo upravljanja i to nakon upozorenja Komisije na tu obavezu.

            5. MJERE  ZA POSTUPANJE SUPROTNO ZAKONU

            Zakonom o konfliktu interesa Crne Gore, za razliku od zemalja u okruženju, nijesu propisane sankcije za postupanje suprotno Zakonu, posebno nema mjera ili sankcija koje može izricati Komisija. Jedino što je, u smislu sankcija, Zakonom propisano je da Komisija  da Komisija predlaže nadležnom organu razrješenje dužnosti javnog funkcionera u slučajevima:  1) nedostavljanja Izvještaja o prihodima i imovini u zakonskom roku; 2) ne otklanjanja nedostataka i nepravilnosti i 3) kada utvrdi postojanje konflikta interesa. 

            Postupajući u ovom smislu Komisija je to uradila za 85 opštinskih funkcionera u 11 opština, ali  je samo jedan opštinski  funkcioner razriješen dužnosti – prilog 4.

            Komisija može, ukoliko ocijeni da je javni funkcioner izvršio krivično djelo, da podnese prijavu nadležnom državnom tužiocu, ali u dosadašnjem radu tih postupaka nije bilo.

            Mora se konstatovati da, i pored više javnih obavještenja i upozorenja u medijima (od marta 2005. godine šest puta), mnogi funkcioneri, posebno 16 poslanika  i 299 odbornika  još uvijek nijesu dostavili Izvještaj o prihodima i imovini, a bili su to dužni učiniti do kraja februara 2005. godine. Za ovu kategoriju funkcionera nema adekvatnih sankcija, a javno upozorenje, našto insistira međunarodna zajednica, ne daje pozitivne rezultate.

            U zemljama u okruženju za postupanje suprotno zakonu predviđene su stroge sankcije, kao što su:  zabrana kandidovanja u naredne četiri godine, zabrana rada u državnoj administraciji četiri godine, novčana kazna  ili oduzimanje plate ( B i H, Hrvatska, Slovenija), čak i do šest mjeseci (Mađarska). 

               6.  EDUKACIJA

               1) Edukacija  članova  Komisije

               Članovi Komisije učestvovali su na različitim konferencijama, seminarima i savjetovanjima vezanim za konflikt interesa i antikorupciju.

               Organizatori su bili državne institucije (Agencija za antikorupciju, Komisija za javne nabavke), međunarodne organizacije (Savjet Evrope, GRECO, OECD, SPAI, UNDP) i nevladin sektor (CEMI i MANS), a teme: „Efikasna implementacija evropskih standarda u javnim nabavkama: zakonodavni okvir i najbolja praksa“, „Unapređenje harmonizacije zakonodavstva Republike Srbije sa međunarodnim standardima za borbu protiv korupcije“, „Korupcija, uticaj i monitoring“, „Regionalna konferencija o antikorupciji i konfliktu interesa“, „Borba protiv korupcije – primjena propisa i izazovi“ i sl.

               2)  Edukacija javnih funkcionera

               Zajedno sa NVO CEMI Komisija je organizovala devet dvodnevnih /jednodnevnih seminara za javne funkcionere, od juna do decembra 2005. godine. Seminari su održani za republičke i lokalne funkcionere, i to u opštinama: Podgorica (tri puta), Bijelo Polje, Bar, Nikšić, Budva, Herceg Novi i Ulcinj. Cilj seminara je bio da se javni funkcioneri upoznaju sa Zakonom o konfliktu interesa i drugim propisima, odnosno o obavezama i zabranjenim ponašanjima koja su propisana u vršenju javne funkcije. Kroz seminar je prošlo oko 200 javnih funkcionera – vladini i skupštinski funkcioneri, poslanici i odbornici, sudije i tužioci, predsjednici i sekretari opština i dr. Ocjena je da je ova tema dosta interesantna, ali i nova na ovim prostorima što će podrazumijevati organizaciju još češćih edukativnih seminara.

               Ovu aktivnost finansirala je NVO CEMI preko američke donatorske kuće

            7. OSTVARENA SARADNJA

            U svom dosadašnjem radu Komisija je, u cilju unapređivanja svog rada i sticanja iskustava, imala intezivnu saradnju sa mnogim institucijama i organima u zemlji i inostranstvu, posebno sa istim ili sličnim organima i tijelima.

            Ostvareno je nekoliko kontakata i sastanaka sa predstavnicima OECD –a, OSCE -a, SPAI-a, ERDI-a, USAID-a oko isticanja značaja rada i problemima sa kojima se suočila Komisija u svom rada. Obećana je finansijska i stručna podrška u realizaciji pojedinih programa koje je Komisija utvrdila i kandidovala kod međunarodnih organizacija. 

            Na poziv OSCE –a Misija za Srbiju i Crnu Goru, predstavnici (članovi) Komisije za utvrđivanje konflikta interesa, u junu 2005. godine, posjetili  su Republički odbor za sprečavanje konflikta interesa Srbije u Beogradu. Tom prilikom razmijenjena su iskustva iz dosadašnjeg rada, načinu donošenja odluka, objavljivanje u medijima i sl. Uzvratna posjeta Komisiji, takođe u organizaciji OSCE –a, planirana je u Podgorici, u prvoj polovini 2006. godine.

            Raduje ocjena pojedinih međunarodnih organizacija koje ističu kvalitetan rad ove Komisije tako za kratak period tog rada, zbog čega je obećana materijalna, tehnička i organizaciona podrška. Takođe, vrijedna je pažnje i činjenica da su pojedine zemlje iz okruženja uputile inicijativu za pružanje stručne pomoći ove Komisije u osnivanju i početku rada njihovih institucija (Albanija, Makedonija).

            Sa državnim organima Republike (Ministarstvo finansija, Agencija za antikorupciju, Direkcija za javne nabavke i dr.) i pojedinim opštinama uspostavljena je kontinuirana saradnja. Pojedine opštine su aktivno učestvovale u zajedničkoj edukaciji javnih funkcionera (Podgorica, Budva, Herceg Novi, Bar, Ulcinj, Nikšić, Bijelo Polje).

            Komisija je aktivno sarađivala sa NVO CEMI,  posebno u izradi baze podataka i četvoromjesečnoj edukaciji javnih funkcionera, o čemu je zvanično potpisan i memorandum o saradnji. Komisija takođe ima saradnju i sa NVO MANS.

            Dobra saradnja uspostavljena je na nivou regiona sa sličnim institucijama iz Srbije, B i H, Slovenije, Hrvatske i Makedonije. 

            IV. PROGRAMI ZA SARADNJU I FINANSIRANJE

            Komisija za utvrđivanje konflikta interesa utvrdila je osam programa koje je kandidovala za finansiranje kod međunarodnih, a i domaćih organizacija i institucija. Programi su sačinjeni na inicijativu navedenih institucija, a i same Komisije, jer finansijska sredstva opredijeljena budžetom za rad Komisije nijesu uvijek dovoljna.

             Radi se o sljedećim programima: 

            - Program edukacije lokalnih funkcionera u opštinama 

            Ovim programom planirana je edukacija putem seminara oko 200 funkcionera u 11 opština kako na sjevernom tako i južnom dijelu Crne Gore. Akcenat će biti dat na one javne funkcionere koji neredovno dostavljaju izvještaje o prihodima i imovini. Predavači na seminaru su, pored domaćih, i eksperti iz regiona;

            - Program kompjuterizacije, izrade i osiguranja baze podataka

            Kompjuterizacija, izrada i osiguranje baze podataka je vrlo osjetljiv i značajan dio rada Komisije. Potrebno je postojeću bazu podataka unapređivati, obzirom da je dinamičkog karaktera, a uz to je i podložna čestim promjenama. Takođe, potrebno je do kraja tehnički opremiti Službu, a namještenicima koji rade na programu treba omogućiti stručno usavršavanje;

            - Program edukacije članova Komisije

             Obzirom da ova institucija radi nešto više od godinu dana jasno je da  nema dovoljno iskustva iz ove oblasti, pa je potrebna edukacija članova Komisije, u smislu sagledavanja sličnih propisa, rješenja i iskustava iz okruženja. U tom pravcu planiraju se posjete sličnim institucijama u zemljama u okruženju koje imaju više iskustva iz ove oblasti;

            - Zbirka propisa iz konflikta interesa 

            Planirano je da se sačini i izda Zbirka propisa iz oblasti konflikta interesa ocjenjujući da je neophodna svim javnim funkcionerima Republike i opština. Mnoge su nepoznanice iz Zakona o konfliktu interesa i drugih propisa, koje bi se putem ove zbirke razjasnile, i u vidu  uputstva  dostavilo javnim funkcionerima. Zbirka bi sadržala, pored propisa, i sve odluke i mišljenja sa komentarom koje je Komisija donijela, spisak svih javnih funkcionera i onih koji postupaju suprotno Zakonu, aktuelnosti iz rada, obrasce i sl.;

            - Veb sajt na engleskom jeziku 

            U cilju još veće transparentnosti i javnosti i korišćenja podataka od drugih korisnika internet sajta sa drugog govornog područja, potrebno je postojeće informacije iskazati na engleskom jeziku. Takođe, sve naknadne informacije treba davati na ovom jeziku;

            - TV Spot (izrada i prezentacija)

             Cilj je da se, pored javnih funkcionera, i građani upoznaju i više edukuju o pitanjima iz oblasti konflikta interesa. Ovaj kratak spot objavljivale bi TV Crne Gore, Elmag, Pink, IN, Montena, MBC, a i lokalne televizije;

            - Regionalna saradnja

            I pored uspostavljene saradnje, naročito sa Srbijom, B i H, Hrvatskom i Slovenijom, postoje inicijative za svestraniju saradnju sa sličnim institucijama Albanije i Makedonije. Cilj je da se razmijene iskustva iz ove oblasti putem održavanja zajedničkih sjednica, savjetovanja, okruglih stolova i zajedničkih konferencija za štampu;

            - Anketa

               Planirano je da se anketom  obuhvati 500 građana koji bi se izjasnili o značaju ove institucije, svrsi postojanja i očekivanjima u sprečavanju konflikta interesa. Istraživanja bi se odnosila i na javne funkcionere (realnost prikazanog imovnog stanja, primanje poklona i sl.).

            V. ZAKLJUČNA RAZMATRANJA (konstatacije i ocjene)

            U dosadašnjem radu na izvršavanju poslova u okviru svojih nadležnosti na primjeni Zakona o konfliktu interesa, Komisija za utvrđivanje konflikta interesa stekla je određena iskustva i zapažanja na osnovu kojih je konstatovala i ocijenila sljedeće:

            - U Republici Crnoj Gori ima oko 1.700 lica koja su javni funkcioneri i dužna su da postupaju po Zakonu o konfliktu interesa, što je po ocjeni Komisije veliki broj, odnosno nerealno i neprimjereno za naše uslove i prilike;

            - Oko 30% javnih funkcionera ne postupa po Zakonu, što znači da krši Zakon, posebno u odnosu na osnovnu obavezu da podnosi Izvještaj o prihodima i imovini. Uz to, znatan broj javnih funkcionera, i pored činjenice da prijavljuju prihode i imovinu i formalno postupaju po Zakonu, to čine neblagovremeno i neuredno, što upućuje na zaključak o neodgovornom ponašanju;

            - Znatan broj javnih funkcionera ispoljio je odgovoran odnos i u periodu od stupanja na snagu Zakona do podnošenja Izvještaja o prihodima i imovini i otklonio postupanja suprotna Zakonu, posebno ona koja se odnose na članstvo u upravnim odborima privrednih društava.

            Komisija ocjenjuje da Zakon o konfliktu interesa sadrži dosta rješenja koja su nedorečena, neprecizna ili dvosmislena, što otežava njegovu primjenu i precizna postupanja, kako od strane Komisije tako i od javnih funkcionera. Te nepreciznosti ogledaju se uglavnom u sljedećem:

            - Pojam javnog funkcionera nije taksativno, odnosno precizno određen, već je vezan samo za način izbora, odnosno imenovanja, što u praksi stvara dosta problema i nelogičnih situacija (po Zakonu javni funkcioner je npr. i komandir vatrogasne jedinice u lokalnoj samoupravi, jer ga imenuje ili postavlja organ lokalne samouprave, a nije javni funkcioner npr. direktor nekog fonda na nivou Republike);

            - Nijesu predviđene sankcije za kršenje Zakona, posebno ne za poslanike i odbornike, odnosno one javne funkcionere koji se biraju na neposrednim izborima;

            - Istovjetne su obaveze u smislu postupanja i zabrana javnih funkcionera koji profesionalno obavljaju funkciju, kao i onih koji to nijesu (npr. poslanici, ministri, odbornici i sl.);

            - Neprecizno je određena i zabrana članstva u upravnim odborima privrednih društava i eventualno drugih institucija (fondovi, javne ustanove i sl.);

            - Neprecizno je određen i pojam vlasništva u privrednom društvu (koji iznos), kao i prenos prava upravljanja;

            - Nije određena vrijednost pokretnih stvari koje podliježu obavezi prijavljivanja prihoda imovine.

            Sve ovo je iziskivalo dodatne napore, a često puta i dileme u radu Komisije u cilju principijelnog postupanja i korektne primjene Zakona.

 P R I L O Z I

Prilog 1

Broj javnih funkcionera u  Crnoj Gori

 Stanje na dan 31.12.2005.                                                                                          Broj javnih          

I.      REPUBLIČKI FUNKCIONERI                            funkcionera            

-       PREDSJEDNIK REPUBLIKE                                       1                      

-       PREDSJEDNIK SKUPŠTINE                                       1                      

-       PREDSJEDNIK VLADE                                              1                      

-       POSLANICI U SKUPŠTINI RCG                               74                     

-       POSLANICI U SKUPŠTINI SCG                               35                     

-       DRUGI JAVNI FUNKCIONERI KOJE BIRA
      ILI IMENUJE  SKUPŠTINA                                  23                     

-       ČLANOVI VLADE RCG                                             20                     

-       DRUGI JAVNI FUNKCIONERI KOJE BIRA
     ILI IMENUJE VLADA                                           163                   

-       PREDSJEDNIK I SUDIJE
      USTAVNOG  SUDA                                               5                       

-       DRŽAVNI TUŽIOCI                                                      80                     

-       SUDIJE                                                                    239                  

-       SUDIJE ZA PREKRŠAJE                                            68                    

                   UKUPNO                                                     710                  

II.      OPŠTINSKI FUNKCIONERI 

                                                                                         Broj javnih

                                                                                          funkcionera

ANDRIJEVICA                                                                       36                      
BAR                                                                                     50 BERANE                                                                               51                       
B. POLJE                                                                              51                       BUDVA (bez sekretara)                                                          39                       
D.GRAD                                                                                39                       ŽABLJAK (bez sekretara)                                                        32                        KOLAŠIN                                                                               38                       KOTOR                                                                                  47                       MOJKOVAC                                                                           35                        NIKŠIĆ                                                                                   70                        PLAV                                                                                     41                        PLUŽINE                                                                                34                        PLJEVLJA                                                                              43                        
PODGORICA                                                                        100                       ROŽAJE                                                                                 49                         TIVAT                                                                                     45                         ULCINJ                                                                                   46                         
H. NOVI                                                                                  57                         CETINJE                                                                                 45                         ŠAVNIK                                                                                  34                         

                           UKUPNO                                               982                                                                                                                                                 UKUPNO  I + II                       1692                                                                

Prilog 2

Broj javnih funkcionera koji nijesu predali
Izvještaj o prihodu i imovini

Stanje na dan 31.12.2005.

I.REPUBLIČKI FUNKCIONERI                  

      -       POSLANICI U SKUPŠTINI RCG                            10                                                
-       POSLANICI U SKUPŠTINI SCG                              6                          -       DRUGI JAVNI FUNKCIONERI KOJE
 BIRA ILI IMENUJE VLADA                                          6                           -       SUDIJE                                                                 2                         -       SUDIJE ZA PREKRŠAJE                                       1                            

                   UKUPNO                  25 ili 3,52%                                                                                                                     

II.OPŠTINSKI FUNKCIONERI

BAR                                                                                                  4

BERANE                                                                                         20

B. POLJE                                                                                           7

BUDVA (bez sekretara)                                                                       3

D.GRAD                                                                                             5

ŽABLJAK (bez sekretara)                                                                   26

KOLAŠIN                                                                                         10

KOTOR                                                                                            20

MOJKOVAC                                                                                     23

NIKŠIĆ                                                                                             18

PLAV                                                                                                23

PLUŽINE                                                                                           23

PLJEVLJA                                                                                           6

PODGORICA                                                                                     14

ROŽAJE                                                                                             27

TIVAT                                                                                                  5

ULCINJ                                                                                               11

H. NOVI                                                                                              11

CETINJE                                                                                             18

ŠAVNIK                                                                                              25

                       UKUPNO                                                                   299                                                                                                                           ili 30,4%                                                               

Prilog 3

Obrađeni Izvještaji o
 prihodima i imovini javnih funkcionera Crne Gore

-Nedostaci-

 Podgorica, 31. decembar 2005. godine    

Prilog 4

Upućeni zahtjevi za razrješenje lokalnih funkcionera zbog nedostavljanja Izvještaja o prihodima i imovini (čl.22 Zakona)

 SADRŽAJ IZVJEŠTAJA

       I.UVOD...............................................................................................  1

       II. ORGANIZACIJA I NADLEŽNOST KOMISIJE...................................     2                       

         1.  ORGANIZACIJAKOMISIJE........................................................    2 

         1) Osnivanje i izborčlanova Komisije ………………………………..     2 

         2) Obezbjeđenje poslovnog    prostora……………………………….     2   

                             3)SlužbaKomisije……………………………………………………………   2   

4) Informacioni sistem ibazapodataka………………………………      3  

          5) Finansijskaredstva……………………………………………………      3 

           2.NADLEŽNOSTIOVLAŠĆENJAKOMISIJE………………………     3  

           3.NORMATIVNIAKTIKOMISIJE……………………………………     4

         III. RAD I POSTUPANJA KOMISIJE………………………………..     4

          1. DONOŠENJE AKATA I USTANOVLJAVANJE SPISKA JAVNIH  FUNKCIONERA…4

          2. EVIDENCIJA IZVJEŠTAJA O PRIHODIMA I IMOVINI……      5

          3.POSTUPAK PO INICIJATIVAMA I PRIJAVAMA……  … ..      5

          4.POSTUPANJE JAVNIH FUNKCIONERA……………….            6

          5.MJERE ZA POSTUPANJE SUPROTNO ZAKONU………          8

          6.EDUKACIJA…………………………………………………...         8

                1) Edukacija članova Komisije…………………………..       8

                2) Edukacija javnih funkcionera……………………….         8

           7. OSTVARENA SARADNJA…………………………………...      9

          IV. PROGRAMI ZA SARADNJU I FINANSIRANJE……………     9

          V. ZAKLJUČNA RAZMATRANJA ( konstatacije i ocjene)……   11

                 PRILOZI